Aningaasanut inatsit: Avaleraasartoorniat umiarsuarnillu takornariartaatinik angalasut annerusumik akiliisalissapput

2027-mut aningaasanut inatsimmut isumaqatigiissut naapertorlugu immap ikerani aalisakkanik aalisarnermi pisuussutinut akitsuut qaffanneqassaaq, umiarsuillu takornariartaatit ilaasuinut akitsuut marloriaatinngussalluni. Paarlattuanik Kalaallit Nunaanni sanaat immiaaqqat sodavandillu akikinnerulersinnaapput.

Avaleraasartoorniarnermit iluanaarutit annertuut inuiaqatigiinnut aamma iluaqutaassapput. Taamaattumik immap ikerani aalisakkanik aalisarnermi pisuussutinut akitsuut 2027-mili qaffanneqassaaq. Tamanna aningaasanut inatsimmut isumaqatigiissummi aalajangersarneqarpoq. Isumaqatigiissut Demokraatit, Inuit Ataqatigiit, Siumut Atassullu ataasinngornermi novembarip 9-anni Nuummi atsiorpaat.

2027-mit avaleraasartuut kiilumut 2 kr.-nik, ammassassuit kiilumut 30 ørenik, saarullernallu ammassallu kiilumut 20 ørenik akitsuuserneqassapput. Allannguut Nunatta Karsianut ukiumut 30 mio. kr. missaannik, 2030 ilanngullugu katillugit 120 mio. kr. missaannik, isertitsissutaassangatinneqarpoq. Tamanna isumaqatigiissummi isertitassatut nutaatut naatsorsuutigineqartuni annerpaavoq.

Partiit avaleraasartuut 2026-mi aatsaat taama qaffasitsigisumik akeqarsimanerat innersuussutigaat. Aamma oqaatigaat Kalaallit Nunaanni akitsuutit Savalimmiuni akitsuutinit, aalisakkat pisat ilarpassuisa tulaanneqarfianni, appasinnerujussuusut. Naalakkersuisut kaammattorneqarput akitsuutip akit nikerarnerat malillugu allanngortarnissaanut periusissamik nassaassasut.

Umiarsuit takornariartaatit ilaasuinut akitsuut marloriaatinngussaaq

Takornariaqarnerup aamma isertitaqaataanera annertunerulissaaq. 2028-mi januaarip aallaqqaataanit umiarsuit takornariartaatit ilaasuinut akitsuut ilaasumut ataatsimut 50 kr.-niit 100 kr.-nut qaffassaaq. Tamatuma peqatigisaanik kommunit ilaasunik umiarsualivimmi umiarsualiviulluunniit avataani nunamut niusitsinermut akiliutertik 50 kr.-niit 100 kr.-nut qaffassinnaalissavaat.

Malittarisassat naapertorlugit akitsuutip allannguutissaa siusissukkut nalunaarutigineqartussaavoq. Taamaattumik akitsuutip qaffannerata 2028-mi takornariaqarnerup nalaani aatsaat atuutilernissaa naatsorsuutigineqarpoq.

Isumaqatigiissummi 2027-mi 10 mio. kr. immikkoortinneqarput Itillimi, Saattuni, Sarfannguani, Qaarsuni, Kulusummi, Kangaamiuni, Qasigiannguani, Aasianni Sisimiunilu umiarsualivinnut talittarfinnullu suliniutinik pilersaarusiornissamut. Ittoqqortoormiit eqqarsaatigalugit Naalakkersuisut taamaallaat kaammattorneqarput mittarfissaq pillugu Danmarkimik isumaqatiginninniarnerminni umiarsualivittaarnissap periarfissaa ilanngutissagaat.

Kalaallit Nunaanni sanaat immiaaqqat akikinnerusut suliffeqarfinnullu mikisunut ikiuineq

Kalaallit Nunaanni sanaat immiaaqqat sodavandillu akitsuutaannik 2028-mit appaasoqarsinnaavoq. Ukiumut 3 mio. kr. immikkoortinneqarput. Akitsuutilli apparnissaat inatsisiliornissamik nunallu tamalaat akornanni niuernermut malittarisassat qanoq atuunnerannik paasiniarnissamik pisariaqartitsivoq.

Suliffeqarfiit mikisut akunnattumillu angissusillit inuussutissarsiornermik siuarsaanermut siunnersuinermullu ukiumut 5 mio. kr.-nik ilassuteqarfigineqassapput. Tamanna aamma illoqarfinni mikinerusuni nunaqarfinnilu atuutissaaq. Suliniutit Nalik suleqatigalugu ataqatigiissaarneqassapput. Partiit aamma siunnersuutigaat danskit aningaasaliisarfia EIFO, ajornanngippat Nalik Ventures peqatigalugu, Kalaallit Nunaanni aningaasaliinernut atorneqassasoq.

Sinerissap qanittuani aalisarneq pillugu 2027-mi nuna tamakkerlugu isumasioqatigiittoqassaaq. Nunanut Allanut Naalakkersuisoqarfik ukiumut 4 mio. kr.-nik ilassuteqarfigineqassaaq. Aningaasat ilaatigut avammut nioqquteqarnerup nunanilu allani inuussutissarsiornikkut periarfissat siuarsarnissaannut atorneqassapput.

Kalaallit Nunaanni suliffeqarfinnut suliassat amerlanerusut

Aaqqissuusseqqinnissamut Ataatsimiititaliarsuup 2027-p ukiuata affaani siullermi Namminersorlutik Oqartussat avataanit siunnersorteqarnermut aningaasartuutaannik annikillisaanissamut siunnersuuteqassaaq. Partiit pingaartippaat suliassat Namminersorlutik Oqartussat avataanit suliaritittagaasa amerlanerusut Kalaallit Nunaanni suliffeqarfinnit suliarineqartarnissaat.

Ilulissani inuussutissarsiutinut ilinniarfissap inuussutissarsiortut ilinniartitaanikkut pisariaqartitaat sammissavai. Sisimiunilu saviminilerinermik ilinniarfittaassaq aningaasaateqarfinnit aningaasalersueqataasussarsiorpoq.

PAASISSUTISSAT

  • 2027-mit pisuussutinut akitsuut – avaleraasartuut 2,00 kr./kg, ammassassuit 0,30 kr./kg, saarullernat ammassallu 0,20 kr./kg
  • Isertitassatut ilassutissatut naatsorsuutigineqartut – ukiumut 30 mio. kr. missaat
  • 2028-mit umiarsuit takornariartaatit ilaasuinut akitsuut – ilaasumut ataatsimut 100 kr. (maanna 50 kr.)
  • Suliffeqarfinnut mikisunut siunnersuineq – 2027-mit 2030-mut ukiumut 5 mio. kr.-nik ilassut

Paasissutissarsiffik tassaavoq 2027-mut aningaasanut inatsimmut isumaqatigiissut.

  • Nivi Olsen naalakkersuisutut tunuarpoq

  • Jens-Frederik Nielsen Atassutip naalakkersuisoqatigiinnit tunuarnerata ingerlanneqarneranik pakatsivoq

  • Aningaasanut inatsit: Suliffissaaleqisut suliffissarsiunngikkunik aningaasatigut malugissavaat